Latarnia, która zapłonęła w Szczecinie

Historia Pomorskiego Towarzystwa Psychotronicznego — od odwagi pierwszych założycieli po kolejne pokolenia poszukiwaczy wiedzy

Są takie miejsca, których historia nie zaczyna się od budynku, szyldu ani oficjalnego dokumentu. Zaczyna się od człowieka. Od jego ciekawości, potrzeby zrozumienia świata i pragnienia spotkania innych ludzi, którzy podobnie jak on zadają pytania wykraczające poza codzienność.

Tak właśnie rozpoczęła się historia Pomorskiego Towarzystwa Psychotronicznego.

Był rok 1982. Polska znajdowała się w stanie wojennym. Codzienność naznaczona była niepewnością, ograniczeniami i troską o przyszłość. Ludzie potrzebowali nie tylko poczucia bezpieczeństwa, lecz także przestrzeni, w której mogliby swobodniej myśleć, rozmawiać i poszukiwać odpowiedzi na pytania dotyczące człowieka, jego świadomości oraz otaczającego go świata.

Właśnie w tamtym czasie szczeciński astrolog Leszek Szuman dostrzegł potrzebę stworzenia miejsca, które połączy ludzi zainteresowanych zagadnieniami z pogranicza nauki, filozofii, duchowości i tego, co wówczas określano mianem psychotroniki.

Nie dysponował wielkim zapleczem finansowym ani nowoczesną siedzibą. Miał natomiast ideę i potrafił zgromadzić wokół niej ludzi.

29 listopada 1982 roku szesnastoosobowa grupa założycielska zarejestrowała Pomorskie Towarzystwo Psychotroniczne. Wśród założycieli znalazło się ośmiu lekarzy, co pokazuje, jak różnorodne środowiska spotkały się wokół tej inicjatywy.

Pieniądze potrzebne na rejestrację Leszek Szuman przeznaczył z honorarium otrzymanego za wydaną książkę o astrologii.

Był to niewielki gest w wymiarze finansowym, ale wielki w swoim znaczeniu. Ktoś postanowił podzielić się owocami własnej pracy, aby stworzyć przestrzeń dla innych.

Pierwsza siedziba Towarzystwa mieściła się w pokoju w piwnicy budynku przy ulicy Wojska Polskiego w Szczecinie.

Trudno o bardziej symboliczny początek. Miejsce skromne, niemal ukryte przed światem, a jednak wystarczające, aby rozpocząć coś, co miało przetrwać dziesięciolecia.

Wieść o nowym Towarzystwie rozchodziła się wśród zainteresowanych. Ludzie przychodzili na spotkania, przyprowadzali znajomych, dzielili się wiadomościami i doświadczeniami. W ciągu zaledwie roku liczba członków wzrosła do około pięciuset osób.

Pięciuset ludzi połączonych potrzebą poznawania.

W czasach, gdy dostęp do literatury był ograniczony, zdobycie interesującej książki stanowiło wyzwanie, a wiele tematów pozostawało poza głównym nurtem publicznych dyskusji, możliwość spotkania osób o podobnych zainteresowaniach miała szczególną wartość.

PTP stało się dla wielu czymś więcej niż stowarzyszeniem. Było miejscem rozmowy, intelektualnych poszukiwań, rozwijania pasji i chwilowego oderwania od trudów codzienności.

Pierwsze światło „Latarni”

Rok 1983 przyniósł kolejne zmiany. Powstała Rada Naukowa, a wraz z nią biuletyn o niezwykle wymownej nazwie — „Latarnia”.

Czy można było wybrać piękniejszą nazwę?

Latarnia nie narzuca drogi. Nie decyduje, dokąd człowiek powinien pójść. Daje światło, dzięki któremu łatwiej dostrzec to, co wcześniej pozostawało w ciemności.

Taką rolę pragnęło pełnić Towarzystwo.

Rozpoczęto wydawanie materiałów poświęconych między innymi radiestezji, koloroterapii, parapsychologii i metodom pracy z umysłem. Dzisiaj, gdy niemal każdą informację można odnaleźć w kilka sekund, trudno wyobrazić sobie, jak wiele wysiłku wymagało wówczas przygotowanie i rozpowszechnienie publikacji.

Papier był trudno dostępny, możliwości druku ograniczone, a każda wydana strona wymagała zaangażowania i pomysłowości.

Mimo to powstawały kolejne opracowania.

W tym samym czasie Towarzystwo zaczęło rozwijać swoje struktury. Po rezygnacji Leszka Szumana z funkcji prezesa ze względów zdrowotnych kierowanie organizacją objęła Leokadia Podhorecka, radiestetka, która przez kolejne lata odegrała ważną rolę w jej działalności.

Do Zarządu dołączyła również profesor Maria Ostrowska, związana z Politechniką Szczecińską, gdzie podejmowano między innymi zagadnienia radiestezyjne.

Od 1984 roku rozwijały się kolejne sekcje zainteresowań. Organizowano spotkania poświęcone astrologii, historii parapsychologii, medycynie niekonwencjonalnej, radiestezji, zjawiskom UFO oraz metodom doskonalenia umysłu.

Przychodzili ludzie różnych zawodów, doświadczeń i przekonań. Nie musieli znać wszystkich odpowiedzi. Łączyła ich ciekawość.

I być może właśnie to było najcenniejsze — możliwość spotkania drugiego człowieka bez konieczności udowadniania mu, że patrzy na świat we właściwy sposób.

Ludzie, którzy tworzyli wspólnotę

Historia PTP nie byłaby pełna bez wspomnienia osób, które swoją codzienną pracą nadawały Towarzystwu trwałość.

Jedni prowadzili wykłady, inni organizowali spotkania, przygotowywali dokumentację, dbali o finanse, utrzymywali kontakty z innymi ośrodkami i troszczyli się o zwyczajne sprawy, bez których żadna organizacja nie mogłaby funkcjonować.

Wśród tych osób szczególne miejsce zajmowała Jadwiga Witkowska, wieloletnia kierowniczka biura, która od początku istnienia Towarzystwa skrupulatnie prowadziła jego sprawy administracyjne. Wspierały ją w tym również księgowe Alicja Zarówna, a później Jadwiga Gotowska.

Takie osoby rzadko stają się bohaterami wielkich opowieści.

A przecież to właśnie dzięki ich systematyczności, cierpliwości i poczuciu odpowiedzialności inni mogli realizować swoje pomysły.

W 1986 roku uruchomiono punkt biblioteczny, który przez ponad dwadzieścia lat służył osobom poszukującym trudno dostępnej literatury.

Książki przechodziły z rąk do rąk, a wraz z nimi idee, pytania i inspiracje.

Rozwijały się także kontakty z innymi środowiskami w Polsce.

Ważnym rozdziałem były spotkania „Od Magii do Psychotroniki”, odbywające się na szczecińskim Zamku Książąt Pomorskich. Z Towarzystwem przy ich organizacji związana była Leokadia Podhorecka, a następnie Elżbieta Chojnowska, która przez wiele lat pełniła rolę gospodyni spotkań.

Były to wydarzenia pozwalające poznawać osoby zajmujące się różnymi obszarami wiedzy i działalności niekonwencjonalnej.

PTP coraz wyraźniej wpisywało się w życie Szczecina.

Nowa Polska, nowe możliwości

Nadszedł rok 1989.

Polska zaczęła się zmieniać, a wraz z nią zmieniał się świat Pomorskiego Towarzystwa Psychotronicznego.

Wolny rynek przyniósł nowe możliwości. Pojawiły się księgarnie ezoteryczne, prywatne gabinety, wydawnictwa i coraz większy dostęp do publikacji, które wcześniej trudno było zdobyć.

Towarzystwo musiało odnaleźć swoje miejsce w nowych realiach.

W 1990 roku, po latach korzystania z różnych pomieszczeń, PTP uzyskało siedzibę przy ulicy doktora Judyma 1 w Szczecinie. Przenosiny wiązały się z kosztami remontu i organizacji, ale stanowiły ważny krok w dalszym rozwoju.

Szczególne znaczenie miał rok 1994, kiedy zarejestrowano ośrodek ustawicznego szkolenia „Ostium”.

Rozpoczął się kolejny etap działalności edukacyjnej.

Organizowano kursy, seminaria i warsztaty, a Towarzystwo stawało się miejscem zdobywania wiedzy i rozwijania umiejętności w dziedzinach, które przyciągały coraz szersze grono zainteresowanych.

Dużą popularnością cieszyły się między innymi szkolenia z radiestezji, bioenergoterapii i Reiki. Uczestnicy wywodzili się z różnych środowisk, a część z nich później rozpoczynała samodzielną działalność.

Była w tym pewna niezwykła ciągłość.

Ktoś przychodził jako słuchacz, poznawał nowe zagadnienia, zdobywał doświadczenie, a po latach sam zaczynał przekazywać swoją wiedzę innym.

Tak rodziły się kolejne drogi rozwoju.

W 1999 roku Towarzystwo objęło patronat nad targami ezoterycznymi „Sydonia”, które początkowo wzbudzały duże zainteresowanie.

Nie wszystkie przedsięwzięcia kończyły się sukcesem. Niektóre wygasały, inne napotykały trudności organizacyjne i finansowe. Zmieniały się warunki działalności, odchodzili ludzie, których przez lata uważano za niezastąpionych.

Jednak historia żadnej wspólnoty nie składa się wyłącznie ze zwycięstw.

Jej wartość ujawnia się również w zdolności do przetrwania trudniejszych czasów.

Od powielacza do internetu

Kiedy w 1982 roku tworzono Towarzystwo, dostęp do papieru bywał problemem.

Dwadzieścia dwa lata później, w lipcu 2004 roku, PTP uruchomiło swoją stronę internetową psychotronika.info.

To, co kiedyś przekazywano podczas spotkań, w drukowanych biuletynach i telefonicznych rozmowach, zaczęło docierać do ludzi za pośrednictwem ekranu komputera.

Zmieniły się sposoby komunikacji, ale potrzeba przekazywania wiedzy pozostała.

W kolejnych latach rozwijano działalność edukacyjną. W 2008 roku utworzono roczne Studium Medycyny Naturalnej, a od 2010 roku organizowano również zajęcia Rocznej Szkoły Tarota i Sztuk Mantycznych.

Ważną rolę nadal odgrywał ośrodek „Ostium”, z którym związane były kolejne osoby zaangażowane w działalność szkoleniową. Wśród nich znalazły się między innymi Jadwiga Mirecka, Małgorzata Zniniewicz-Lebiedzińska, Ewa Buczko i Elżbieta Chojnowska-Mettananda, która uruchomiła Studium Tradycyjnej Medycyny Chińskiej.

Z biegiem lat pojawiały się nowe pokolenia słuchaczy i prowadzących.

Internet zmienił sposób poszukiwania informacji. Rozwój mediów społecznościowych sprawił, że wiadomości o spotkaniach mogły docierać znacznie dalej niż dawniej.

Potem przyszedł czas pandemii, ograniczenia kontaktów i przenoszenia wielu zajęć do świata online.

Ludzie odkryli, że można uczyć się bez wychodzenia z domu.

Ale jednocześnie wielu z nich przekonało się, jak ważna jest zwyczajna obecność drugiego człowieka.

Rozmowa przy stole, wspólne zadawanie pytań, spontaniczna wymiana myśli, znajomość, która z czasem przeradza się w przyjaźń.

Tego nie zawsze potrafi zastąpić nawet najlepsza technologia.

Dziedzictwo zapisane w ludziach

Przez ponad cztery dekady przez Pomorskie Towarzystwo Psychotroniczne przewinęły się kolejne pokolenia ludzi. Niektórzy pozostawali związani z nim przez wiele lat, inni uczestniczyli w pojedynczym spotkaniu, kursie czy wykładzie.

Każdy z nich zabierał ze sobą coś innego.

Dla jednych była to wiedza. Dla innych nowe zainteresowanie, znajomość, odwaga do zadawania pytań albo początek własnej drogi zawodowej.

Wielu spośród tych, którzy budowali Towarzystwo od pierwszych lat, nie ma już wśród nas.

Pozostały jednak nazwiska zapisane w dokumentach, wspomnienia uczestników, publikacje, doświadczenia i dzieło, które nie skończyło się wraz z odejściem jego twórców.

Bo prawdziwe dziedzictwo organizacji nie mieści się wyłącznie w archiwalnych teczkach.

Żyje również w ludziach, których ta organizacja kiedyś połączyła.

I może właśnie w tym tkwi największa wartość PTP.

Nie w liczbie zorganizowanych kursów, nie w ilości wydanych książek ani nawet w długości jego historii.

Ale w tym, że przez wszystkie te lata istniało miejsce, do którego człowiek mógł przyjść ze swoją ciekawością, pytaniami i pragnieniem poznawania.

Historia, która nadal się pisze

Dzisiaj świat jest zupełnie inny niż ten, w którym Leszek Szuman wraz z grupą założycieli powoływał do życia Pomorskie Towarzystwo Psychotroniczne.

Wiedza jest na wyciągnięcie ręki. Sztuczna inteligencja pomaga tworzyć publikacje, materiały edukacyjne i nowe formy przekazywania informacji. Granice między odległymi środowiskami stają się coraz łatwiejsze do przekroczenia.

A jednak jedno pozostało niezmienne.

Człowiek nadal szuka człowieka.

Nadal pragnie być wysłuchany, zrozumiany i akceptowany. Nadal potrzebuje miejsc, w których może rozwijać swoje zainteresowania, dzielić się doświadczeniem i spotykać osoby patrzące na świat z różnych perspektyw.

I być może właśnie dlatego historia PTP jest dzisiaj tak ważna.

Nie po to, aby z nostalgią spoglądać wyłącznie w przeszłość, ale aby pamiętać, z jakiej potrzeby narodziło się Towarzystwo.

Z potrzeby spotkania.

Z ciekawości świata.

Z odwagi myślenia.

Z pragnienia tworzenia czegoś wspólnie.

Pierwsi założyciele nie mogli wiedzieć, jak będzie wyglądał świat kilkadziesiąt lat później. Nie mogli przewidzieć internetu, cyfrowych bibliotek, spotkań online ani sztucznej inteligencji.

Pozostawili jednak coś, co nie straciło swojej wartości — ideę wspólnoty ludzi poszukujących.

Dziś tę historię piszą kolejne pokolenia.

I od nich zależy, jakie następne rozdziały zostaną dopisane.

Bo światło zapalone w 1982 roku nie musi pozostać wyłącznie wspomnieniem dawnych czasów.

Może nadal wskazywać drogę.

Latarnia nie świeci przecież po to, by oświetlać samą siebie. Świeci po to, aby jej światło mogło dotrzeć do innych.

Pomorskie Towarzystwo Psychotroniczne. Szczecin, od 1982 roku.